powrót do strony archiwum: "Społeczność wsi ..."
Od czasów wybudowania kościoła, ustanowienia Białki parafią i sprowadzenia organisty miała tu być założona szkoła parafialna, w której zobowiązani byli uczyć organiści.
Szkoła Podstawowa w Białce Tatrzańskiej powstała w roku 1855. Jej pierwszym kierownikiem był Wojciech Dorula, powstaniec z 1863 roku. Pełnił funkcję nauczyciela i kierownika szkoły w Białce przez okres 35 lat. Za jego czasów wybudowano szkołę dwuizbową z mieszkaniem dla nauczyciela. Postawa Doruli i jego stosunek do edukacji dzieci białczańskich spowodowały, że prawie wszystkie mające uczęszczać do szkoły dzieci spełniały ten obowiązek. Za kadencji drugiego kierownika szkoły Antoniego Cyburta (1909 1934) szkoła rozbudowała się, oddany został do użytku drugi budynek drewniany.
Lata okupacji były ciężkim okresem dla mieszkańców Białki i białczańskiej szkoły. Nauczyciele nie otrzymywali pensji, do szkoły uczęszczały tylko dzieci rodziców zamożniejszych, biedacy nie mieli ubrania i obuwia, aby móc dzieci posłać do szkoły (stąd wielu analfabetów po wojnie).
W roku szkolnym 1942/43 w Białce i okolicznych wsiach panowała epidemia tyfusu brzusznego. Nauka w szkole została przerwana na okres od 14 września 1942 roku do 22 marca 1943 roku. Został założony prowizoryczny szpital w domu Jana Pary.
Po zakończeniu działań wojennych szkoła spełniała bardzo ważną rolę w kształtowaniu patriotyzmu. Nauczyciele ze szkoły organizowali teatr amatorski, który w początkowej fazie swej działalności wystawiał przedstawienia jasełkowe, a następnie sztuki o charakterze regionalnym. Znaczną rolę w tworzeniu i funkcjonowania teatru amatorskiego odegrał Józef Para Siwuś: reżyser zespołu i odtwórca licznych ról.
Na przełomie 1957/1958 roku kupiono parcelę pod budowę nowego gmachu szkolnego o powierzchni 8013m2 z gruntów kościelnych, dzięki poparciu i pozytywnemu ustosunkowaniu się proboszcza parafii księdza kanonika Jerzego Czartoryskiego.
Dzięki aktywnym staraniom kierownika szkoły Romana Malczyńskiego zbudowano szkołę i 5 listopada 1961 roku nastąpiło uroczyste otwarcie nowej placówki "Pomnika Tysiąclecia".
Okres zimy w 1963 roku był niezwykle ciężki. Temperatura powietrza była bardzo niska, w niektórych miejscach pokrywa śnieżna przekraczała nawet 180 cm. W związku z zaistniałą sytuacją przerwano nawet naukę w szkole na okres 7 dni.
W tymże roku powstał końcowy odcinek szosy Białka Tatrzańska Kaniówka, stwarzając bezpośrednie połączenie Białki z Zakopanem i Morskim Okiem, poza istniejącym od roku połączeniem z Krakowem. Przeprowadzono meliorację potoku Czerwonka. Założono stały punkt weterynaryjny, rozpoczęto działalność ruchomego ambulansu stomatologicznego.
W tym czasie zbudowano przy szkole boisko hokejowe oraz boisko do piłki ręcznej. Dzięki nauczycielowi wychowania fizycznego Stanisławowi Maliszewskiemu nauka wychowania fizycznego stała na wysokim poziomie. Często organizowano międzyszkolne rozgrywki sportowe, brano udział w konkursie na najładniejsze lodowisko.
Wiosną 1976 roku szkoła otrzymała sztandar i imię Żołnierzy Wojsk Ochrony Pogranicza.
Dziś szkoła jest zmodernizowana, oddano do użytku jeszcze jedno piętro z pięknymi, nowocześnie urządzonymi salami lekcyjnymi oraz pracownią komputerową.


© 2001, Alina Pilch, Białka Tatrzańska latem i zimą, wydanie własne.

<< powrót do strony "Społeczność wsi ..."